Macchiato คือการแต้มกาแฟด้วยนมเล็กน้อย
Espresso Macchiato เริ่มจากเอสเปรสโซแล้วเติมนมหรือฟองนมเพียงเล็กน้อย คำว่า Macchiato สื่อถึงการแต้มสี จึงเป็นแก้วที่ยังให้กาแฟเป็นส่วนหลัก และใช้สัมผัสของนมช่วยเปลี่ยนการรับรู้รส
ไม่ใช่กาแฟนมแก้วใหญ่ที่ย่อขนาดลง การใช้ช็อตที่สมดุลสำคัญ เพราะนมมีไม่มากพอจะกลบรสที่ไม่พึงประสงค์ทั้งหมด
เตรียมเอสเปรสโซและนมแยกกัน
ใช้ช็อตเดี่ยวหรือคู่ตามสูตรที่ชอบลงถ้วยอุ่น เตรียมนมเย็นในเหยือกตามปริมาณขั้นต่ำที่ก้านสตีมหรือเครื่องทำฟองรองรับ ไม่จำเป็นต้องทำฟองมากหากอุปกรณ์ทำปริมาณน้อยได้
ตัวอย่างง่าย ๆ คือเอสเปรสโซประมาณ 20–30 มิลลิลิตร แล้วเติมนมพร้อมฟองเล็กน้อยราว 1–2 ช้อนชา ช่วงปริมาณนี้มีไว้เริ่มชิม เพราะรูปแบบเสิร์ฟของแต่ละร้านต่างกัน
ทำโฟมละเอียด แล้วแตะลงกลางแก้ว
เติมอากาศให้นมเกิดฟองเล็กและนุ่ม หลีกเลี่ยงฟองใหญ่แห้งที่แยกจากนมชัด เมื่อสตีมเสร็จหมุนเหยือกให้เนื้อรวม แล้วตักหรือเทส่วนเล็ก ๆ ลงบนเอสเปรสโซ
ชิมก่อนเพิ่มนม หากอยากให้นุ่มขึ้นเติมนมอุ่นอีกนิดได้ แต่เมื่อปริมาณนมมากขึ้น บุคลิกก็จะค่อย ๆ ขยับไปทางกาแฟนมแบบอื่น เป้าหมายคือหาสมดุลที่ยังรับรู้กาแฟชัด
ต่างจาก Latte Macchiato ตรงสัดส่วนและลำดับ
Latte Macchiato ให้นมเป็นหลักแล้วเติมกาแฟลงไป จึงมีปริมาณนมมากและมักเสิร์ฟในแก้วสูง ส่วน Espresso Macchiato เป็นกาแฟที่แตะนมในถ้วยเล็ก
ชื่อคล้ายกันแต่ให้ประสบการณ์ต่างกัน หากสั่งในร้านแล้วอยากได้กาแฟชัดกับนมเพียงนิดเดียว ใช้ชื่อเต็มจะสื่อสารง่ายขึ้น สำหรับทำเอง ชงและดื่มทันที พร้อมทำความสะอาดก้านสตีมหลังใช้ เพื่อให้แก้วเล็กนี้ยังได้กลิ่นกาแฟและนมที่สะอาด